SEO อันดับ 1 แต่ AI Overview เลือกอ้างอิงคู่แข่งอันดับ 3 แทน ทำไมถึงเป็นแบบนี้
อัปเดต: สิงหาคม 2569 · หมวด: AI Research · อ่านประมาณ 8 นาที
เคสนี้น่าสนใจเพราะสวนทางกับเรื่อง SEO ทั่วไป ค้นหาคำว่า “โรงเรียนควรซื้อเก้าอี้พลาสติกกี่ตัว” เว็บของแบรนด์ที่เราดูแล (ขอสงวนชื่อลูกค้าในบทความนี้ เรียกว่า “เว็บแบรนด์ A”) ติดอันดับ 1 ในผลค้นหาปกติ (organic) แต่กล่องข้อความหลักของ AI Overview กลับเลือกอ้างอิงเนื้อหาจากอีกเว็บหนึ่งที่อยู่อันดับ 3 คือ วัฒนา ลัคกี้แวร์ (wattanaluckyware.co.th) แทน ทั้งที่บทความของวัฒนาฯ เผยแพร่มาตั้งแต่ปี 2567 ส่วนของเว็บแบรนด์ A เพิ่งเผยแพร่ปี 2569 และทั้งสองเว็บไม่มี Schema Markup เลยสักหน้าเดียว โดยอาจลบสมมติฐานที่ว่า AI จะนำข้อมูลใหม่ๆ มาทำเป็น AIO เสมอ
รายละเอียดการทดสอบ
ค้นหาคำว่า “โรงเรียนควรซื้อเก้าอี้พลาสติกกี่ตัว” กล่อง AI Overview สรุปคำตอบโดยอิงจากจำนวนนักเรียนในกิจกรรมที่ใหญ่ที่สุด บวกเผื่อสำรองอีก 10-20% ข้อความในคำตอบมีไฮไลต์อ้างอิงไปที่ “วัฒนา ลัคกี้แวร์ +1” ซึ่งหมายถึงมีอีกหนึ่งแหล่งอ้างอิงร่วมด้วยแต่ไม่ได้ระบุชื่อตรง ๆ ในข้อความหลัก ส่วนกล่องการ์ดแหล่งอ้างอิงด้านข้างกลับเรียงเว็บแบรนด์ A ไว้เป็นการ์ดแรก ตามด้วยวัฒนา ลัคกี้แวร์ เป็นการ์ดที่สอง
จุดที่น่าสังเกตคือลำดับการ์ดในสไลด์ด้านข้างกับแหล่งที่ถูกเลือกไปเขียนใน AIO ไม่ได้ตรงกันเสมอไป การ์ดของเว็บแบรนด์ A ขึ้นก่อนในสายตาแบบภาพ แต่ข้อความคำตอบจริงในเนื้อหาหลัก AI Overview ลัคกี้แวร์เป็นหลัก ซึ่งสอดคล้องกับสิ่งที่เราเคยเจอมาก่อนในบทความ เคสจริง คอนเทนต์ใหม่ขึ้น AI Overview ใน 7 วัน แล้วอันดับหน้าแรกจำเป็นแค่ไหน ว่าตำแหน่งในการ์ดด้านข้างกับการถูกเลือกไปเขียนในเนื้อหาหลักเป็นคนละกลไกกัน
- ทดสอบโดยการใช้ Incognito ทั้ง Mobile Browser และ Desktop
- ทดสอบในเวลาเดียวกัน
- ใช้คำเดิม ซ้ำๆ 8 รอบ ผลลัพธ์ ไม่แตกต่าง
- แต่การเรียบเรียงคำของ AI Overview อาจมีแตกต่างกันออกไปบ้าง บางครั้ง ซึ่งไม่ได้กระทบกับ ตำแหน่งข้อมูลภาพรวม และ Citation Card ด้านข้าง ซึ่งใน Mobile Site จะไม่ได้แสดง side-by-side แบบนี้อยู่แล้ว
เทียบกันชัด ๆ สองเว็บนี้ต่างกันตรงไหน
| ประเด็น | เว็บแบรนด์ A (ขอสงวนชื่อ) | วัฒนา ลัคกี้แวร์ |
|---|---|---|
| อันดับ organic search | อันดับ 1 | อันดับ 3 |
| ปีที่เผยแพร่คอนเทนต์ | 2569 (2026) | 2567 (2024) |
| Schema Markup | ไม่มี | ไม่มี |
| ถูกอ้างอิงใน AIO เนื้อหาหลัก | ถูกอ้างอิงในข้อความหลัก ในแหล่งที่ 2 และ 3 | ถูกอ้างอิงเป็นแหล่งหลักในข้อความอันดับ 1 |
| ตำแหน่งการ์ดด้านข้าง (Citation) | การ์ดแรก (บนสุด) | การ์ดที่สอง |
เหตุผลที่เป็นไปได้ (การคาดการณ์ ไม่ใช่ข้อสรุปตายตัว)
เนื่องจากทั้งสองเว็บไม่มี Schema Markup เหมือนกัน จึงตัดปัจจัยนี้ออกไปได้ว่าไม่ใช่ตัวชี้ขาด สิ่งที่เหลือให้พิจารณาคือปัจจัยอื่นที่อาจอธิบายได้ ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นการคาดการณ์จากรูปแบบที่สังเกตเห็น ไม่ใช่คำตอบที่ยืนยันแน่นอน
- อายุของสัญญาณความน่าเชื่อถือสะสม: มีความเป็นไปได้ว่า….คอนเทนต์ของวัฒนา ลัคกี้แวร์อยู่มานานกว่า 2 ปี มีเวลาสะสม backlink การ crawl ซ้ำ และสัญญาณความน่าเชื่อถือมากกว่าคอนเทนต์ที่เพิ่งเผยแพร่ไม่นาน แม้ organic ranking algorithm จะให้คะแนนความเกี่ยวข้องของเว็บแบรนด์ A สูงกว่าในตอนนี้ก็ตาม
- โครงสร้างเนื้อหาที่ดึงไปสรุปง่ายกว่า: ชื่อบทความของวัฒนาฯ ใช้รูปแบบ “5 ข้อดี” ซึ่งเป็นโครงสร้างแบบลิสต์ที่ระบบสรุปเนื้อหาอาจดึงไปประมวลผลเป็นคำตอบสั้น ๆ ได้ง่ายกว่ารูปแบบบทความที่ตอบหลายคำถามในหน้าเดียว
- ความเฉพาะเจาะจงต่อคำค้นหา: ระบบ AI Overview อาจให้น้ำหนักกับความตรงประเด็นของคำตอบมากกว่าคะแนน relevance โดยรวมที่ใช้จัดอันดับ organic search ซึ่งเป็นคนละชุดเกณฑ์กัน
เคสนี้สวนทางกับข้อมูลที่เคยศึกษามาก่อน: จากการรวบรวมข้อมูลของ Ahrefs (วิเคราะห์การอ้างอิงของ AI กว่า 680 ล้านครั้ง) พบว่าคอนเทนต์ที่ AI เลือกไปอ้างอิงมักมีความสดใหม่กว่าคอนเทนต์ทั่วไปเฉลี่ย 25.7% และประมาณ 65% ของการดึงข้อมูลโดยบอต AI เล็งไปที่คอนเทนต์ที่เผยแพร่ในช่วง 1 ปีล่าสุดเป็นหลัก แต่ในเคสนี้ AI Overview กลับเลือกอ้างอิงคอนเทนต์ที่เก่ากว่า 2 ปี (เผยแพร่ปี 2567) แทนคอนเทนต์ที่เพิ่งเผยแพร่ในปี 2569 ซึ่งขัดกับแนวโน้มโดยรวมที่เคยพบมา จึงต้องมองว่าสถิติ “คอนเทนต์ใหม่ได้เปรียบ” เป็นแนวโน้มเฉลี่ยระดับภาพรวม ไม่ใช่กฎที่ใช้ได้กับทุกคำค้นหา และคำอธิบายอื่น (เช่นความน่าเชื่อถือสะสม หรือโครงสร้างเนื้อหาที่ดึงไปสรุปง่ายกว่า) อาจมีน้ำหนักมากกว่าความสดใหม่ในบางกรณี
ข้อควรระวังในการตีความเคสนี้: นี่คือการสังเกตจากคำค้นหาเดียว ไม่ใช่การทดลองขนาดใหญ่ที่ควบคุมตัวแปรครบ ปัจจัยที่ระบุไว้ข้างต้นเป็นสมมติฐานที่สอดคล้องกับรูปแบบที่เห็น ไม่ใช่คำอธิบายที่ Google เปิดเผยอย่างเป็นทางการ อันดับ 1 ใน organic search ยังมีคุณค่าอยู่มาก (ทำให้เว็บแบรนด์ A ได้เห็นในการ์ดแหล่งอ้างอิงลำดับแรก) เพียงแต่ไม่ได้การันตีว่าจะเป็นแหล่งที่ถูกเลือกไปเขียนในเนื้อหาหลักของ AI Overview เสมอไป
เอาไปใช้ยังไงได้บ้าง
ถ้าเป้าหมายคือถูกอ้างอิงในเนื้อหาหลักของ AI Overview ไม่ใช่แค่ติดอันดับ 1 organic search อาจต้องพิจารณาโครงสร้างเนื้อหาที่ตอบคำถามแบบตรงประเด็นและดึงไปสรุปง่าย เช่น รูปแบบลิสต์ข้อดี/ขั้นตอน/คำตอบสั้นที่ชัดเจน ควบคู่ไปกับการอดทนรอให้คอนเทนต์สะสมความน่าเชื่อถือตามเวลา เพราะดูเหมือนคอนเทนต์ใหม่แม้จะแรงด้าน SEO ก็อาจยังไม่ใช่ตัวเลือกแรกของ AI Overview ในทันที
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมเว็บที่ SEO อันดับ 1 ถึงไม่ได้ถูกอ้างอิงในเนื้อหาหลักของ AI Overview
อันดับ organic search กับการถูกเลือกไปเขียนในเนื้อหาหลักของ AI Overview ใช้เกณฑ์คนละชุดกัน จากเคสนี้พบว่าคอนเทนต์ที่เก่ากว่าและมีโครงสร้างแบบลิสต์ชัดเจนอาจถูกเลือกไปสรุปง่ายกว่า แม้อันดับ SEO จะต่ำกว่าก็ตาม
Schema Markup มีผลกับเคสนี้ไหม
ไม่น่าจะใช่ปัจจัยหลักในเคสนี้ เพราะทั้งสองเว็บไม่มี Schema Markup เลยสักหน้าเดียว ความแตกต่างของผลลัพธ์จึงต้องมาจากปัจจัยอื่นแทน
ควรทำอะไรถ้าอยากถูกอ้างอิงใน AI Overview มากขึ้น
ลองปรับโครงสร้างเนื้อหาให้ตอบคำถามแบบตรงประเด็นและดึงไปสรุปง่าย เช่น จัดเป็นลิสต์ข้อดีหรือขั้นตอนที่ชัดเจน และให้เวลาคอนเทนต์สะสมความน่าเชื่อถือ ไม่คาดหวังผลทันทีหลังเผยแพร่ แม้จะติดอันดับ 1 SEO แล้วก็ตาม
แล้วสถิติที่บอกว่า AI ชอบคอนเทนต์ใหม่ไม่เกิน 1 ปี ยังใช้ได้อยู่ไหม
ยังเป็นแนวโน้มเฉลี่ยที่ถูกต้องในภาพรวม (ข้อมูลจาก Ahrefs ระบุว่าประมาณ 65% ของการดึงข้อมูลโดยบอต AI เล็งไปที่คอนเทนต์ในช่วง 1 ปีล่าสุด) แต่ไม่ใช่กฎที่ใช้ได้กับทุกคำค้นหา เคสนี้เป็นตัวอย่างที่คอนเทนต์อายุ 2 ปียังถูกเลือกไปอ้างอิงได้ ถ้าปัจจัยอื่นอย่างความน่าเชื่อถือสะสมหรือโครงสร้างเนื้อหาแข็งแรงกว่า
แหล่งอ้างอิง / บทความที่เกี่ยวข้อง
- Ahrefs — AI Overview Brand Correlation Study (ข้อมูลความสดใหม่ของคอนเทนต์)
- Rechargeland — AIO ดึงข้อมูลจาก Top 10 ในหน้าผลการค้นหาจริงไหม
- Rechargeland — เคสจริง คอนเทนต์ใหม่ขึ้น AI Overview ใน 7 วัน แล้วอันดับหน้าแรกจำเป็นแค่ไหน
- Rechargeland — Google AI Overview ดึงข้อมูลจากไหนบ้างในประเทศไทย
บทความนี้ปกปิดชื่อเว็บของลูกค้าที่กล่าวถึงตามคำขอ เพื่อความเป็นส่วนตัวทางธุรกิจ ข้อมูลอื่นทั้งหมดมาจากการสังเกตจริงของทีมงาน Rechargeland สมมติฐานที่นำเสนอเป็นการวิเคราะห์ ไม่ใช่ข้อมูลที่ Google เปิดเผยอย่างเป็นทางการ และอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามการอัปเดตอัลกอริทึมในอนาคต
