AI NEWS · GSC UPDATE
Google Search Console เพิ่มตัวกรอง Multimodal ในรายงาน Generative AI แล้ว: รู้ได้ว่าคนค้นด้วยรูป แล้วเจอเว็บเราใน AI Overview หรือ AI Mode
1 ต.ค. 2569 · หมวด ข่าว AI · อ่านประมาณ 8 นาที
ใครเข้า Google Search Console ช่วงนี้แล้วเปิดรายงาน Performance > Generative AI features อาจเห็นป๊อปอัปสีน้ำเงินเด้งขึ้นมาใต้ปุ่ม Search type ว่ามีตัวเลือกใหม่ให้ดูผลงานของเว็บบน “multimodal web searches” ทีมเราเปิดเจอเหมือนกัน เลยกดเข้าไปดูข้อมูลจริง และสรุปมาให้ว่าตัวกรองนี้คืออะไร นับอะไรบ้าง ยังไม่บอกอะไร และคนทำเว็บควรใช้ข้อมูลนี้ยังไงต่อ
สรุปสั้นๆ
- Google ประกาศเมื่อ 24 ก.ย. 2569 ว่าแยก Search type “Web” ออกเป็น Web: text-based (พิมพ์ค้น) และ Web: multimodal (ค้นด้วยรูป) ทั้งในรายงาน Search results และรายงาน Generative AI features
- Multimodal นับการค้นจาก 4 ช่องทาง: Google Lens, Circle to Search บน Android, อัปโหลดรูปเข้า Google Search และคลิกขวา “Search this image” ใน Chrome
- ในรายงาน Generative AI ข้อมูลนี้บอก Impressions ที่เว็บเราไปโผล่ใน AI Overviews และ AI Mode เมื่อมีรูปเป็นส่วนหนึ่งของการค้น
- ข้อจำกัดใหญ่: ไม่มีข้อมูล Query เพราะคนค้นด้วยรูป ไม่ได้พิมพ์คำ และตอนนี้ยังดึงผ่าน API ไม่ได้ ต้องกด Export เอง
- จากหน้าจอ GSC ที่ทีมเปิดดู ข้อมูล multimodal ใน Generative AI เริ่มมีตัวเลขตั้งแต่ราวต้นเดือน ก.ย. 2569 ก่อนหน้านั้นเป็นศูนย์ทั้งหมด
Multimodal ใน Search Console คืออะไร
คำว่า Multimodal แปลตรงตัวคือ “หลายรูปแบบ” หมายถึงการค้นหาที่ไม่ได้ใช้แค่ตัวหนังสือ แต่มี รูปภาพ เป็นส่วนหนึ่งของคำค้น เช่น ถ่ายรูปเก้าอี้แล้วถามว่าซื้อที่ไหน วงกลมรูปรองเท้าบนหน้าจอมือถือ หรือคลิกขวาที่รูปในเว็บแล้วสั่งค้นหา
ตามประกาศบน Google Search Central Blog โดย Harsh Kharbanda (Product Manager Lead ของ Google Lens) และ Moshe Samet (Product Manager Lead ของ Search Console) ข้อมูลนี้ครอบคลุม 4 ช่องทาง:
| ช่องทาง | ผู้ใช้ทำอะไร |
|---|---|
| Google Lens | ส่องกล้องมือถือไปที่ของจริง หรือใช้รูปในเครื่องเป็นคำค้น |
| Circle to Search (Android) | วงกลมหรือไฮไลต์สิ่งที่อยู่บนหน้าจอเพื่อค้นหา |
| อัปโหลดรูปเข้า Google Search | กดไอคอนกล้องในช่องค้นหาแล้วอัปโหลดรูปแทนการพิมพ์ |
| Chrome “Search this image” | คลิกขวาที่รูปในเว็บใดๆ แล้วสั่งค้นหารูปนั้น |
Google รวมทั้ง 4 ช่องทางไว้ในตัวกรองเดียว รายงานไม่ได้แยกให้ว่าตัวเลขมาจาก Lens กี่ครั้ง Circle to Search กี่ครั้ง ส่วนการถามด้วยรูปใน AI Mode หรือ Search Live ไม่ได้อยู่ในรายชื่อที่ประกาศ จึงยังไม่ชัดว่านับรวมด้วยหรือไม่
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ: Google เคยเปิดเผยเมื่อ ต.ค. 2567 ว่า Lens ถูกใช้ค้นหาราว 20,000 ล้านครั้งต่อเดือน และประมาณ 1 ใน 5 เป็นการค้นเกี่ยวกับการช้อปปิ้ง แต่ที่ผ่านมาเจ้าของเว็บแทบไม่มีทางรู้เลยว่าการค้นด้วยรูปพาคนมาเจอเว็บตัวเองแค่ไหน
ตัวกรองอยู่ตรงไหน และเปิดดูยังไง
ตัวกรอง Multimodal มีใน 2 รายงาน ซึ่งให้ข้อมูลคนละแบบ:
- Performance > Search results กด Search type แล้วเลือก Web: multimodal จะเห็น Clicks, Impressions, CTR และ Position ของผลค้นหาแบบปกติที่มาจากการค้นด้วยรูป
- Performance > Generative AI features กด Search type แล้วเลือก Web: multimodal จะเห็นเฉพาะ Impressions ที่ลิงก์ของเว็บเราไปโผล่ใน AI Overviews และ AI Mode เมื่อการค้นนั้นใช้รูป (รายงานนี้ไม่มี Clicks ตั้งแต่แรก)
ในรายงาน Generative AI เลือกดูได้ 4 มิติเหมือนเดิม คือ Pages, Countries, Devices และ Dates ถ้าใครอยากเข้าใจพื้นฐานของรายงานนี้ก่อน อ่านต่อได้ที่บทความ Google Search Console เปิดให้ดู Generative AI Features แล้ว
Text-based, Multimodal และ Image ต่างกันยังไง
จุดที่คนสับสนบ่อยคือ Search type แบบ Image มีอยู่แล้ว ทำไมต้องมี Multimodal อีก คำตอบคือทั้งสองแบบวัดกันคนละแกน: Image วัดว่าผลลัพธ์ไปแสดงที่ไหน (แท็บรูปภาพ) ส่วน Text-based กับ Multimodal วัดว่าคนค้นด้วยอะไร (พิมพ์หรือใช้รูป)
| สถานการณ์ | ไปนับอยู่ใน Search type ไหน |
|---|---|
| พิมพ์ “เก้าอี้พลาสติกสีขาว” ในช่องค้นหาปกติ แล้วเจอเว็บเราในผลค้นหา | Web: text-based |
| ถ่ายรูปเก้าอี้ด้วย Lens แล้วเจอเว็บเราในผลค้นหาแบบปกติ | Web: multimodal |
| ถ่ายรูปเก้าอี้ด้วย Lens แล้ว AI Overview ตอบ โดยมีลิงก์เว็บเรา | Web: multimodal (ในรายงาน Generative AI) |
| พิมพ์คำค้นในแท็บ “รูปภาพ” แล้วเจอรูปจากเว็บเรา | Image (ไม่ใช่ multimodal) |
ข้อมูลจริงจากหน้าจอ GSC ที่ทีมเปิดดู
ทีมเปิดรายงาน Generative AI features ของเว็บไซต์หนึ่งที่ดูแลอยู่ ตั้งช่วงเวลา 3 เดือน (29 มิ.ย. – ปลาย ก.ย. 2569) แล้วเลือก Search type เป็น Web: multimodal ได้ผลแบบนี้:
- Total impressions 453 ครั้ง ตลอดช่วง 3 เดือน
- เส้นกราฟเป็น ศูนย์ตั้งแต่ปลาย มิ.ย. ถึงต้น ก.ย. แล้วกระโดดขึ้นมาราวสัปดาห์ที่ 2 ของเดือน ก.ย.
- หลังจากนั้นอยู่ในช่วงประมาณ 15–45 ครั้งต่อวัน มีจุดสูงสุดราว 40 กว่าครั้งในช่วงปลายเดือน
ข้อสังเกตของทีม: กราฟที่เป็นศูนย์ช่วงแรก ไม่ได้แปลว่าก่อนหน้านั้นไม่มีใครค้นด้วยรูปแล้วเจอเว็บนี้ แต่น่าจะหมายถึง Google เพิ่งเริ่มเก็บข้อมูลประเภทนี้ราวต้นเดือน ก.ย. ซึ่งสอดคล้องกับที่ John Mueller ของ Google ยืนยันว่าข้อมูล multimodal ไม่เคยถูกนับรวมในตัวเลขใดมาก่อน เป็นข้อมูลใหม่จริงๆ ไม่ใช่การย้ายตัวเลขเก่ามาแยกหมวด ส่วน Google เองยังไม่ได้ประกาศวันเริ่มเก็บข้อมูลอย่างเป็นทางการ
อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ ราว 450 Impressions ใน 3 สัปดาห์ เป็นตัวเลขที่ไม่น้อยสำหรับช่องทางที่เจ้าของเว็บส่วนใหญ่ไม่เคยรู้มาก่อนว่ามีอยู่ แปลว่ามีคนไทยใช้ Lens หรือ Circle to Search แล้ว AI Overview หยิบเว็บไปอ้างอิงจริง
ข้อจำกัดของข้อมูลชุดนี้
นี่คือข้อมูลจากเว็บไซต์เดียว ช่วงเวลาสั้นราว 3 สัปดาห์หลังข้อมูลเริ่มมี ใช้เป็นภาพตัวอย่างว่ารายงานหน้าตาเป็นยังไง ไม่ได้สะท้อนภาพรวมของทุกเว็บหรือทุกอุตสาหกรรม เว็บที่ขายสินค้าที่คนชอบถ่ายรูปค้น (แฟชั่น เฟอร์นิเจอร์ ของใช้) อาจเห็นตัวเลขสูงกว่ามาก ส่วนเว็บบริการหรือ B2B อาจแทบไม่มีข้อมูลเลย
สิ่งที่รายงานนี้ยังไม่บอก
- ไม่มี Query เลย Google ระบุว่าการค้นแบบ multimodal ส่วนใหญ่ใช้รูปแทนตัวหนังสือ จึงไม่มีข้อมูลคำค้น แท็บ Queries จะหายไปเมื่อเลือกตัวกรองนี้ ต่างจากแบบ text-based ที่อย่างน้อยยังเห็น Query บางส่วน (เรื่องรายงาน AI ไม่บอก Keyword อ่านเพิ่มได้ที่ บทวิเคราะห์ GSC ไม่บอก Keyword ใน AI Overview แต่ Bing บอก?)
- ไม่รู้ว่าเป็นรูปอะไร รายงานไม่บอกว่าคนถ่ายรูปอะไรมาค้น บอกแค่ว่าหน้าไหนของเราไปโผล่
- ยังดึงผ่าน API ไม่ได้ เอกสาร Search Analytics API ยังไม่มีค่า search type แบบ multimodal ใครที่ดึงข้อมูลเข้า Looker Studio อัตโนมัติจะยังแยกตัวเลขนี้ไม่ได้ ต้องกด Export จากหน้ารายงานเอง
- ไม่ชัดว่า “Web” รวมทั้งสองแบบหรือไม่ Google ยังไม่ยืนยันว่าตัวเลข Web ระดับบนรวม multimodal เข้าไปแล้วหรือเปล่า ถ้าจะเทียบเทรนด์ย้อนหลัง ควรเทียบ text-based กับ text-based
- ไม่มีคลิกในรายงาน Generative AI เหมือนเดิม รายงานนี้นับแค่ Impressions ถ้าอยากรู้คลิกจากการค้นด้วยรูป ต้องไปดูที่รายงาน Search results แทน ซึ่งเป็นผลค้นหาแบบปกติ ไม่ใช่ AI
อีกเรื่องที่ควรระวัง: Google ปล่อย September 2026 spam update ในวันเดียวกับที่ประกาศตัวกรองนี้ (24 ก.ย.) ถ้าตัวเลขเว็บขยับช่วงนั้น อาจมีสาเหตุมากกว่าหนึ่งอย่าง
อัปเดต: รายงาน Generative AI เปิดครบทุกเว็บทั่วโลกแล้ว
เมื่อเดือน ส.ค. ทีมเคยเขียนเรื่อง ทำไม Google Search Console บางคนยังไม่มี Generative AI เพราะตอนนั้น Google ทยอยเปิดทีละ property ล่าสุดหน้าช่วยเหลือของ Google ระบุว่า ณ วันที่ 31 ส.ค. 2569 ได้เปิดรายงานนี้ให้ทุกเว็บไซต์ทั่วโลกแล้ว ส่วนตัวกรอง multimodal ทยอยเปิดทั่วโลกตั้งแต่ 24 ก.ย. และจะแสดงตัวเลขเฉพาะเว็บที่มีคนค้นด้วยรูปแล้วเจอจริงเท่านั้น ถ้าเปิดแล้วไม่เห็นตัวเลือกหรือเห็นเป็นศูนย์ ไม่ได้แปลว่าเว็บมีปัญหา
เอาข้อมูลนี้ไปใช้ทำอะไรได้บ้าง
เมื่อไม่มี Query การวิเคราะห์ต้องเริ่มจาก หน้าเว็บ แทน คีย์เวิร์ด ทีมแนะนำลำดับนี้:
- Export เก็บไว้เป็นฐานตั้งแต่ตอนนี้ เพราะยังดึงผ่าน API ไม่ได้ และข้อมูลใน GSC เก็บย้อนหลังได้จำกัด
- ดูแท็บ Pages ว่าหน้าไหนได้ Impressions จากการค้นด้วยรูปทั้งใน Search results และ Generative AI แล้วเทียบว่าเป็นหน้าที่คาดไว้หรือไม่
- แยกดู Devices การค้นด้วยรูปส่วนใหญ่มาจากมือถือ ถ้าหน้านั้นแสดงผลบนมือถือไม่ดี ควรแก้ก่อน
- ปรับรูปในหน้าที่มีข้อมูล ใช้รูปจริงของสินค้าหรือสถานที่ (ไม่ใช่ภาพสต็อก) ตั้งชื่อไฟล์และ Alt text ให้บอกว่าเป็นอะไร และให้ข้อความรอบรูปอธิบายสิ่งเดียวกับที่อยู่ในรูป
- ทำให้ย่อหน้าแรกตอบคำถามต่อจากรูปได้ คนที่ถ่ายรูปมาค้นมักอยากรู้ว่าสิ่งนี้คืออะไร ราคาเท่าไหร่ ซื้อที่ไหน ถ้าหน้าเว็บตอบได้ชัด ก็มีโอกาสถูก AI หยิบไปอ้างอิงมากขึ้น
ธุรกิจที่น่าจะได้ประโยชน์ชัดที่สุดคือร้านค้าออนไลน์ แฟชั่น เครื่องสำอาง เฟอร์นิเจอร์ อิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงร้านอาหาร โรงแรม และสถานที่ท่องเที่ยว ซึ่งเป็นสิ่งที่คนชอบถ่ายรูปแล้วค้นต่อ
ข้อควรจำคือ Impressions ใน AI Overview ไม่ได้แปลว่าได้ลูกค้าเสมอไป ทีมเคยเทียบข้อมูล GSC แล้วพบว่าหมวดสินค้ามักได้ CTR ต่ำแม้จะติด AI Overview (อ่านต่อที่ AI Overview ทำให้คนคลิกน้อยลงจริงมั้ย? เทียบข้อมูล GSC) และการวัดว่าการถูก AI แนะนำนำไปสู่ยอดขายแค่ไหนยังเป็นปัญหาที่ทั้งวงการยังแก้ไม่ได้ ตามที่เคยเขียนไว้ใน แบรนด์ติดใน AI Search แต่วัด Conversion Rate ไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
Multimodal ใน Google Search Console คืออะไร?
คือตัวกรอง Search type แบบใหม่ที่แยกการค้นด้วยรูปออกจากการพิมพ์ค้น นับการค้นจาก Google Lens, Circle to Search บน Android, การอัปโหลดรูปเข้า Google Search และคำสั่ง Search this image ใน Chrome มีทั้งในรายงาน Search results และรายงาน Generative AI features
ดูได้ไหมว่าคนถ่ายรูปอะไรมาค้น?
ไม่ได้ รายงานไม่มีข้อมูล Query สำหรับการค้นแบบ multimodal จะเห็นได้แค่หน้าเว็บ ประเทศ อุปกรณ์ และวันที่
ทำไมกราฟ multimodal เป็นศูนย์ในช่วงแรก?
ข้อมูล multimodal เป็นข้อมูลใหม่ที่ไม่เคยถูกนับมาก่อน จากหน้าจอที่ทีมเปิดดู ตัวเลขเริ่มมีราวต้นเดือน ก.ย. 2569 ช่วงก่อนหน้านั้นจึงเป็นศูนย์ ไม่ได้แปลว่าไม่มีใครค้นด้วยรูป
รายงาน Generative AI แบบ multimodal มีจำนวนคลิกไหม?
ไม่มี รายงาน Generative AI features นับเฉพาะ Impressions ใน AI Overviews และ AI Mode ถ้าต้องการคลิกจากการค้นด้วยรูป ให้ใช้ตัวกรองเดียวกันในรายงาน Search results
ดึงข้อมูล multimodal ผ่าน Search Console API ได้ไหม?
ตอนนี้ยังไม่ได้ เอกสาร API ยังไม่มีค่า search type แบบ multimodal ให้ใช้ปุ่ม Export ในหน้ารายงานแทน
อ่านเรื่อง Search Console และ AI Search เพิ่มเติม
- Google Search Console เปิดให้ดู Generative AI Features แล้ว
- ทำไม Google Search Console บางคนยังไม่มี Generative AI
- Google Search Console ดูทราฟฟิกจาก Social Media ได้แล้ว
- AI Visibility ตลาดไทย 2026: ผลทดสอบจริง 40+ เคส
แหล่งอ้างอิง
- Google Search Central Blog: Announcing web multimodal Search performance reporting in Search Console (24 ก.ย. 2569)
- Search Console Help: Generative AI performance report (Search)
- Relevant Audience: Search Console adds a multimodal search type for Lens and Circle to Search, with no query data
- Search Console Split Web Into Text and Multimodal. The API Didn’t.
- Google Lens Nears 20 Billion Monthly Searches: What Visual Search Means for SEO
Thanacharn J.
20+ ปีในสาย SEO / PPC / Social Marketing โฟกัสงานวิจัยด้าน GEO และ Zero-Click Threat
