ChatGPT เอาข้อมูลจากไหนมาตอบ พบ Reddit อ้างอิงมากกว่า Pantip

ChatGPT เอาข้อมูลมาจากไหน? ถามภาษาไทยหลายรอบ ได้คำตอบจาก Reddit มากกว่า Pantip

1 ตุลาคม 2569 · AI Research · อ่าน 9 นาที

ChatGPT เอาข้อมูลมาจากไหน

เวลาเราถามเรื่องที่ต้องใช้ข้อมูลล่าสุด เช่น “บัตรเครดิตใบไหนดี” ChatGPT จะไปค้นเว็บ อ่านหลายหน้า แล้วสรุปคำตอบพร้อมแนบลิงก์ที่ใช้อ้างอิงไว้ท้ายประโยค ลิงก์พวกนี้บอกเราได้ว่า ChatGPT “เชื่อ” เว็บไหน

คำถามที่ทีมเราอยากรู้คือ ถ้าคนไทยถามเป็นภาษาไทย ChatGPT จะไปเอาความเห็นของคนไทยจาก Pantip มาตอบไหม เพราะ Pantip คือเว็บบอร์ดที่คนไทยถามตอบกันมากว่า 29 ปี หลายคนจึงมองว่ามันคือ “Reddit ของไทย”

ก่อนหน้านี้เราเคยตั้งสมมติฐานนี้ไว้ในงาน Google AI Overview ดึงข้อมูลจากเว็บไหน แต่ยังมีข้อมูลน้อยเกินไป ครั้งนี้จึงทดสอบตรง ๆ

เราทดสอบอย่างไร

ทดสอบวันที่ 30 กันยายน 2569 ช่วง 19:15–19:50 น. โดยใช้เบราว์เซอร์ที่ไม่ได้ล็อกอินทั้ง Google และ ChatGPT

• ChatGPT: เปิดแชตใหม่ทุกรอบ ถามคำละ 5 รอบ (คำถามพาเลท 4 รอบ) รวมคำถามภาษาไทย 29 รอบ ทุกรอบ ChatGPT ค้นเว็บและแนบลิงก์อ้างอิง
• Google AI Overview: ค้นทุกคำถาม บันทึกรายชื่อเว็บที่อ้างอิงทั้งหมด (เปิด “แสดงทั้งหมด”)
• นับอย่างไร: นับว่าในแต่ละรอบ มีลิงก์จาก Pantip หรือ Reddit อยู่ในรายการอ้างอิงหรือไม่

ผลลัพธ์: Google เลือก Pantip แต่ ChatGPT เลือก Reddit

ภาพที่ออกมาชัดมาก สองระบบนี้มองแหล่งข้อมูลกลับด้านกัน Google หยิบความเห็นคนไทยจาก Pantip และ Facebook มาใช้ (Facebook ถูกอ้างอิง 4 ใน 6 คำถาม) ส่วน ChatGPT แทบไม่แตะ Pantip และไม่หยิบ Facebook เลยสักรอบ แต่กลับไปหยิบกระทู้ Reddit ภาษาอังกฤษมาตอบคนไทยแทน

ตัวอย่างที่ชัดที่สุด: ถามเรื่องเที่ยวญี่ปุ่นเป็นภาษาไทย

เราพิมพ์ถาม ChatGPT ว่า “ไปเที่ยวญี่ปุ่นครั้งแรก ควรไปเมืองไหนดี ขอคำแนะนำจากคนที่เคยไป” คำว่า “คนที่เคยไป” ตั้งใจใส่เพื่อดูว่า ChatGPT จะไปหาประสบการณ์จริงจากที่ไหน

ผลคือ 4 ใน 5 รอบ ChatGPT อ้างอิงกระทู้ Reddit จากห้อง r/JapanTravel, r/JapanTravelTips และ r/TokyoTravel ที่เป็นกระทู้ของนักท่องเที่ยวต่างชาติ เช่น กระทู้ถามว่าไปญี่ปุ่นครั้งแรกควรไปแค่ 3 เมืองหลักไหม ส่วน Pantip ซึ่งห้อง Blue Planet มีกระทู้เที่ยวญี่ปุ่นของคนไทยจำนวนมาก ไม่ถูกอ้างอิงเลยสักรอบ

แต่ในคำถามเดียวกันบน Google ทาง AI Overview เลือก Pantip เป็นแหล่งอ้างอิงลำดับแรก ตามด้วย Facebook และเว็บท่องเที่ยวไทย

ข้อสังเกตคือ Reddit ถูกดึงมาเฉพาะคำถามที่ต้องการ “ประสบการณ์คน” อย่างเรื่องเที่ยวและบัตรเครดิต ส่วนคำถามซื้อของ ChatGPT ไปหาเว็บแบรนด์และร้านค้าโดยตรง เช่น คำถามครีมกันแดดอ้างอิงเว็บของแบรนด์ครีมกันแดดและ Watsons เป็นหลัก

แล้วข่าว “Reddit หายจาก ChatGPT” ล่ะ

เดือนสิงหาคม 2569 มีข่าวใหญ่ในวงการว่า Reddit หายจากคำตอบ ChatGPT โดย Promptwatch วัดได้ว่าสัดส่วนที่ ChatGPT อ้างอิง Reddit ลดจากเฉลี่ย 3.83% เหลือ 0.52% ภายในไม่กี่วัน หรือลดลง 86.4% (Axios) ตัว Promptwatch เองก็ระบุว่าข้อมูลบอกได้แค่ว่าเปลี่ยนเมื่อไหร่ ยังไม่รู้สาเหตุแน่ชัด

ผลของเราไม่ได้ขัดกับข่าวนี้โดยตรง เพราะขนาดการวัดต่างกันมาก เขาวัดจากคำถามจำนวนมหาศาลทั่วโลก ส่วนเราวัด 29 รอบในภาษาไทย แต่สิ่งที่เราเห็นคือ Reddit ยังโผล่ใน ChatGPT อยู่ แม้คนถามจะถามเป็นภาษาไทย อย่างน้อยในคำถามแนวขอประสบการณ์

คำอธิบายที่หลายฝ่ายพูดถึง คือ ChatGPT เปลี่ยนวิธีค้นเว็บ ตั้งแต่ 8 สิงหาคม 2569 ไปเจาะค้นในเว็บที่ระบุชื่อมากขึ้น ทำให้เว็บพูดคุยเสียเปรียบ (Qwairy, Search Engine Journal) ถ้าเป็นแบบนั้นจริง คำถามที่ ChatGPT ตั้งใจหาความเห็นคน อาจยังเลือก Reddit เป็นเว็บประจำ แต่ไม่เลือก Pantip

ทำไม ChatGPT ถึงไม่ค่อยหยิบ Pantip

เรายังไม่มีคำตอบที่ยืนยันได้ แต่มี 3 สมมติฐานจากสิ่งที่ตรวจพบ

1. การเข้าถึงเว็บ: ไฟล์ robots.txt ของ Pantip ไม่ได้ห้ามบอท AI แต่เมื่อทีมเราลองดึงหน้ากระทู้ด้วยเครื่องมืออัตโนมัติ ระบบของ Pantip ส่งไปหน้าอื่นแทนเนื้อหากระทู้ แปลว่า Pantip คัดกรองบอทที่ระดับเซิร์ฟเวอร์ ถ้าบอทของ OpenAI เจอแบบเดียวกัน ChatGPT ก็อ่านกระทู้ไม่ได้ ข้อนี้เรายังยืนยันไม่ได้ว่าบอทของ OpenAI ถูกกันจริง
2. ข้อตกลงเรื่องข้อมูล: Reddit ทำสัญญาขายสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลให้ Google และ OpenAI ขณะที่บอทรายอื่นถูกห้าม (PPC Land) ChatGPT จึงอาจเข้าถึง Reddit ได้ง่ายกว่าเว็บบอร์ดอื่นทั่วโลก
3. ขนาดของเว็บ: Reddit มีกระทู้เรื่องเดียวกันมากกว่าในภาษาอังกฤษ ถ้า AI คิดคำค้นเป็นภาษาอังกฤษเบื้องหลัง ก็จะเจอ Reddit ก่อน ข้อนี้สอดคล้องกับที่เราเคยพบว่า คนถาม ChatGPT ด้วยคำที่ยาวและต่างจากคำค้น Google

ส่วน Google นั้นเก็บข้อมูลเว็บไทยมานานกว่า และมีประวัติหยิบเว็บชุมชนมาใช้ใน AI Overview อยู่แล้ว เหมือนที่เราเคยพบใน เคส TikTok กับ Lemon8 ที่เว็บซึ่งอ่านเนื้อหาได้ง่ายได้เปรียบกว่า

อีกข้อที่เจอ: คำถามเรื่องประกัน ChatGPT เชื่อแค่เว็บเดียว

คำถาม “ประกันสุขภาพตัวไหนดี” ChatGPT อ้างอิงเว็บตัวแทนประกันแห่งเดียวกันครบทั้ง 5 รอบ และ 4 ใน 5 รอบใช้เว็บนั้นเว็บเดียว ขณะที่ Google AI Overview ดึงบริษัทประกันหลายแห่งมาผสมกับ Pantip และ Facebook เรื่องเงินและสุขภาพเป็นกลุ่มที่ AI ควรระวังเป็นพิเศษ เหมือนที่เราเคยทดสอบไว้ใน ความน่ากลัวของ AI Overview, ChatGPT และ Gemini การที่คำตอบพึ่งเว็บเดียวจึงเป็นเรื่องที่ผู้ใช้ควรรู้

ตารางสรุปผลทั้งหมด

คำถามภาษาอังกฤษ “best sunscreen for oily skin” ChatGPT 3 รอบไม่อ้างอิง Reddit เลย และ Google ก็ไม่อ้างอิง Reddit เช่นกัน แต่ 3 รอบยังน้อยเกินไปที่จะสรุป

คนทั่วไปใช้ประโยชน์จากเรื่องนี้ได้อย่างไร

• อยากได้ความเห็นคนไทย ให้บอก ChatGPT ตรง ๆ เช่น พิมพ์ต่อท้ายว่า “ขอความเห็นจากคนไทย เช่น Pantip” เพราะถ้าไม่บอก คำแนะนำเที่ยวหรือการใช้ชีวิตอาจมาจากมุมมองชาวต่างชาติ
• กดดูลิงก์อ้างอิงทุกครั้ง โดยเฉพาะเรื่องเงินและสุขภาพ ถ้าคำตอบมาจากเว็บเดียว ควรหาข้อมูลเทียบจากแหล่งอื่นเพิ่ม
• ถามคำถามเดียวกันใน Google ด้วย สองระบบเลือกแหล่งข้อมูลต่างกันมาก การเทียบสองที่ช่วยให้เห็นภาพครบกว่า
• ถามซ้ำได้คำตอบไม่เหมือนเดิม ChatGPT เปลี่ยนแหล่งอ้างอิงเกือบทุกรอบ อ่านเพิ่มได้ใน ทำไม AI Overview ตอบไม่เหมือนเดิมทุกครั้ง

สำหรับเจ้าของธุรกิจ: ความหมายต่อการทำ GEO

ถ้าวางแผนให้แบรนด์ถูก AI แนะนำโดยพึ่งการโพสต์ใน Pantip อย่างเดียว ผลที่ได้อาจเห็นแค่ใน Google แต่ไม่เห็นใน ChatGPT ซึ่งคนไทยใช้มากที่สุดในกลุ่มแชตบอต AI

สิ่งที่เราเห็นในเทสต์นี้คือ สำหรับคำถามซื้อสินค้า ทั้ง ChatGPT และ Google หยิบ เว็บของแบรนด์และร้านค้าโดยตรง ตัวอย่างเช่นคำถามพาเลทพลาสติก ไม่มีเว็บประเภท community เลย มีแต่เว็บผู้ผลิตและร้านค้า และแบรนด์ลูกค้าที่เราดูแลอยู่ (“แบรนด์ A”) ก็ถูกอ้างอิงทั้งใน Google AI Overview และใน ChatGPT 2 จาก 4 รอบ แปลว่าเนื้อหาบนเว็บตัวเองยังเป็นฐานสำคัญที่สุด เรื่องนี้สอดคล้องกับแนวคิดใน Indirect AI Signaling ที่เราเคยเขียนไว้ และภาพรวมทั้งหมดดูได้ใน รายงาน AI Visibility ตลาดไทย 2026

คำถามที่พบบ่อย

อ่านเคสอื่นๆ ในซีรีส์ AI Research

• ทุกวันนี้คนใช้ Google หรือ ChatGPT หาข้อมูลมากกว่ากัน? มาเถียงกัน
• ChatGPT ค้นเว็บด้วย Bing ไม่ใช่ Google
• แบรนด์อาหารเสริม แต่ AI ไม่แนะนำ? เช็ค 120 รอบ ChatGPT / AIO
• AI แนะนำแบรนด์น้ำตาลไหน? เช็ค 100 รอบ ChatGPT vs Google AIO

แหล่งอ้างอิง

• Axios: Reddit fades from ChatGPT citations (20 ส.ค. 2569)
• Search Engine Journal: Why Reddit’s ChatGPT Citation Drop Isn’t Fully Explained
• Qwairy: ChatGPT’s Reddit Citations Collapsed, The Mechanism Explained
• PPC Land: Reddit’s Google-only crawler deal