วัดผล AI ยังไง? Referral แค่ 0.1% แต่ลูกค้ามาจาก AI 11%

Referral จาก AI แค่ 0.1% แต่ลูกค้าบอกว่ามาจาก AI 11% ทำไม GA4 อย่างเดียวไม่พอวัดผล AI

3 พฤศจิกายน 2569 · AI Research · อ่าน 8 นาที

Daily Mail ทดสอบอะไร

ปลายเดือนตุลาคม 2569 Digiday รายงานว่า Daily Mail สำนักข่าวใหญ่ของอังกฤษ กำลังทดสอบบริการช่วยแบรนด์ให้ถูก AI พูดถึง (GEO) ประมาณ 12–15 เคส ทั้งในสหรัฐฯ อังกฤษ และออสเตรเลีย ก่อนจะเปิดเป็นบริการจริงช่วงต้นปีหน้า เหตุผลคือแบรนด์เริ่มเดินเข้ามาถามเองว่าจะทำยังไงให้ไปโผล่ในคำตอบของ AI เพราะลูกค้าของพวกเขาอยู่ตรงนั้นแล้ว

ขั้นตอนของ Daily Mail คือ หา prompt ที่ผู้บริโภคน่าจะใช้ถาม AI เกี่ยวกับสินค้านั้น ติดตามคำตอบซ้ำเป็นระยะยาว เพราะ AI ตอบไม่เหมือนเดิมทุกครั้ง ดูว่า AI อ้างแหล่งข้อมูลประเภทไหน แล้วค่อยทำ content เฉพาะให้แบรนด์ในจุดที่ยังมีช่องว่าง เคสแรก ๆ ของแบรนด์การเงินแห่งหนึ่ง visibility ขยับจากราว 50% ขึ้นไปเกือบ 75% ของ prompt ที่ติดตาม

ไม่ได้มีแค่ Daily Mail ที่ทำ บทความเดียวกันระบุว่า Future มีลูกค้าบริการ GEO มากกว่า 30 ราย และ Forbes ก็เริ่มทำเป็นงานที่ปรึกษาให้แบรนด์พาร์ทเนอร์แล้ว

ตัวเลข 0.1% กับ 11% บอกอะไรเรา

ประเด็นที่ Daily Mail ยอมรับเองคือ พิสูจน์ผลทางธุรกิจยากกว่าวัด visibility คนที่เห็นชื่อแบรนด์ใน AI ไม่จำเป็นต้องคลิกทันที หลายคนจำชื่อไว้แล้วค่อยไปค้นหาเองทีหลัง บางแบรนด์จึงกลับไปใช้วิธีง่าย ๆ คือใส่ฟอร์มถามลูกค้าว่า “รู้จักเราจากไหน”

ผลที่ได้จากแบรนด์หนึ่งน่าสนใจมาก:

ต่างกันเกือบ 100 เท่า ทาง Daily Mail เปรียบว่าคล้ายป้ายบิลบอร์ดหรือโฆษณาหนังสือพิมพ์ คือคนเห็นจริง ซื้อจริง แต่ระบบ attribution แบบคลิกจับไม่ได้

จากงานของทีมเรา: ChatGPT กับ Gemini เห็นใน GA4 แต่ AI Overview หายไปกับ Google

ทีมเราเจอปัญหาแบบเดียวกันในตลาดไทย ลูกค้าบางรายบอกเองว่าเจอแบรนด์จาก ChatGPT หรือ Gemini ซึ่งฝั่งนี้ยังพอตามได้ใน GA4 เพราะมี referral จาก chatgpt.com หรือ gemini.google.com ให้เห็น

แต่ Google AI Overview แยกไม่ได้ คลิกที่มาจาก AI Overview ถูกนับเป็นคลิกจาก Google ปกติ ใน Search Console ก็ถูกรวมไว้ในประเภทการค้นหา Web ไม่มีตัวกรองแยก และคำค้นของคลิกจาก AI Overview มักถูกซ่อนไว้ด้วย ส่วนรายงาน Generative AI ตัวใหม่ใน GSC ให้ดูได้แค่ impression ไม่มีคลิก (เคยเขียนเรื่องนี้ไว้ใน บทวิเคราะห์ GSC ไม่บอก Keyword ใน AI Overview แต่ Bing บอก)

เวลาเอาตัวเลข GSC กับ GA4 มาเทียบกัน ผลออกมาต่างกันค่อนข้างมาก ในมุมของทีมเรา GA4 ยังเห็นภาพชัดกว่าเมื่อต้องแยกว่า traffic มาจาก AI ตัวไหน

เว็บที่แทบไม่มี Traffic แต่ลูกค้าทักทุกวัน

เคสที่ทำให้ทีมเราเชื่อตัวเลข 11% ของ Daily Mail คือเว็บลูกค้าบางเว็บที่เราดูแล ติดอันดับดี มี impression ใน Search Console แต่ traffic แทบเป็นศูนย์ ถ้าดูแค่ dashboard จะดูเหมือนไม่ได้ผล แต่ในความจริงลูกค้าทักเข้ามาทุกวันและเกิดยอดขายจริง

อธิบายได้ว่า AI ตอบคำถามพื้นฐานไปแล้ว คนที่ทักมาคือคนที่ตัดสินใจเกือบเสร็จแล้ว ไม่ต้องคลิกอ่านเว็บก่อน ซึ่งตรงกับที่เราเคยเจอว่า คีย์เวิร์ดสินค้าที่ติด AI Overview มี CTR ต่ำมาก ทั้งที่ยังขายได้

จากประสบการณ์ทำ SEO และโฆษณามาตั้งแต่ปี 2008 มุมมองของผู้เขียนคือ AI โดยเฉพาะ Google และ ChatGPT เป็นช่องทางที่ให้ conversion rate ดีที่สุดในตอนนี้ ดีกว่าการยิง Ads เพราะคนที่มาถึงเราผ่านการ “ถูกแนะนำ” มาแล้ว

วิธีวัดของทีมเรา: ถามซ้ำ 10 ครั้ง ทุก 1–2 สัปดาห์

Daily Mail ติดตามคำตอบระยะยาวเพราะรู้ว่า AI ให้ผลไม่เหมือนเดิมแม้ถามคำเดิมห่างกันไม่กี่ชั่วโมง ทีมเราใช้หลักเดียวกัน คือทดสอบ 10 ครั้งต่อคีย์เวิร์ด และวัดซ้ำ ทุก 1–2 สัปดาห์ แทนการเช็กครั้งเดียวแล้วสรุป (เหตุผลที่คำตอบ AI เปลี่ยนทุกรอบ อ่านได้ใน ทำไม AI Overview ตอบไม่เหมือนเดิมทุกครั้ง)

ตัวอย่างจากลูกค้าร้านค้าปลีก iPhone (แบรนด์ A ใน เคส Bing Webmaster Tools กับ ChatGPT) ตอนเริ่มวัด แบรนด์ติด Google AI Overview อยู่แล้วราว 97% แต่ ChatGPT แนะนำแค่ราว 18% หลังทำ content และ seeding ข้ามหลายแหล่ง ตัวเลขขยับเป็น AI Overview ราว 99% และ ChatGPT ราว 70% ในช่วงเปิดตัว iPhone

ข้อสังเกต: ตัวเลข visibility ที่ขึ้นยังไม่ใช่ยอดขาย ต้องวัดคู่กับช่องทางที่ลูกค้าทักเข้ามาเสมอ

ไม่ใช่ทุกหัวข้อจะดันได้

Daily Mail บอกเองว่าก่อนรับงานจะดูก่อนว่า AI อ้างแหล่งไหนอยู่ ถ้าเป็นหัวข้อที่เว็บรัฐหรือเว็บการแพทย์ครองไว้ โอกาสที่ content ของแบรนด์จะเข้าไปแทรกก็น้อย

ข้อนี้ตรงกับประสบการณ์ของทีมเราตั้งแต่สมัยทำ SEO: หัวข้องานวิจัยทางการแพทย์และบทความสุขภาพ เป็นกลุ่มที่แทบเปลี่ยนผลไม่ได้ ไม่ว่าจะทำ content ดีแค่ไหน เพราะ Google ให้น้ำหนักกับแหล่งที่น่าเชื่อถือทางการแพทย์สูงมาก ก่อนลงงบ GEO จึงควรเช็กก่อนว่าคำถามของเราอยู่ในกลุ่มที่ยังมีที่ว่างหรือเปล่า

ลงข่าว PR 100,000 บาท แต่ AI ไม่หยิบไปอ้าง

หลายคนคิดว่าถ้าลงข่าวในสื่อใหญ่ AI จะหยิบไปอ้างเอง ทีมเราเคยทำแบบนี้บ่อย งบประมาณราว 100,000 บาทต่อครั้ง ได้ลงข่าว 5–10 หัว ในนั้นเป็นสื่อหัวใหญ่ประมาณ 3 หัว แต่ AI ไม่ได้หยิบข่าวเหล่านั้นไปอ้างอิง

สิ่งที่เราเห็นคือขึ้นอยู่กับ context ของ content ถ้าเป็นข่าวประเภทเปิดตัวบริษัท และในข่าวลิงก์กลับมาที่เว็บของเรา AI มักเลือกอ้างเว็บของเราเองมากกว่าตัวข่าว ข่าวจึงทำหน้าที่เป็นสัญญาณยืนยันตัวตนแบรนด์ มากกว่าเป็นแหล่งที่ AI ยกไปตอบ

นี่คือความต่างสำคัญกับโมเดลของ Daily Mail ที่ไม่ได้ขายพื้นที่ข่าวทั่วไป แต่ทำ content ให้ตรงกับ prompt ที่ติดตามอยู่ แล้ววัดว่าแบรนด์โผล่มากขึ้นหรือไม่ (ดูมุมเรื่องสัญญาณทางอ้อมเพิ่มได้ใน Indirect AI Signaling: นอกจาก Brand Mention และ Backlink)

ชุดวัดผล AI ที่ทำได้เลยวันนี้

1. ตั้ง Channel Group สำหรับ AI ใน GA4 แยก chatgpt.com, gemini.google.com, perplexity.ai, copilot.microsoft.com, claude.ai ออกจาก referral ปกติ
2. ดู GSC สองรายงานคู่กัน รายงาน Generative AI บอกว่าหน้าไหนโผล่ใน AI ส่วนรายงาน Web บอกคลิกรวม
3. ถามลูกค้าว่ารู้จักจากไหน ทั้งในฟอร์ม หน้าชำระเงิน และตอนทักแชต ใส่ตัวเลือก ChatGPT, Gemini, Google (ข้อความสรุปจาก AI) ให้ชัด
4. แยกช่องทางติดต่อสำหรับงาน GEO เช่น LINE ID หรือเบอร์โทรที่ใช้เฉพาะบนหน้าที่ทำ GEO เพื่อนับลูกค้าที่มาจากส่วนนี้ได้ตรงขึ้น
5. ทดสอบ AI ซ้ำ 10 ครั้งต่อคีย์เวิร์ด ทุก 1–2 สัปดาห์ ใน browser ที่ไม่ได้ล็อกอินหรือ incognito แล้วเทียบกับยอดทักเข้าในช่วงเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย

อ่านเคสอื่นๆ ในซีรีส์ AI Research

• AI Visibility ตลาดไทย 2026: ผลทดสอบจริง 40+ เคส
• ติด Google AI แล้ว ทำไม ChatGPT ยังไม่แนะนำร้าน? อัปเดตผลส่งเว็บเข้า Bing
• AI Overview กับ CTR: หมวดบันเทิง vs หมวดสินค้า จากข้อมูล GSC จริง

แหล่งอ้างอิง

• Digiday: The Daily Mail tests GEO with brands ahead of AI visibility product (26 ต.ค. 2569)
• JC Chouinard: How AI Overviews clicks are tracked in Google Search Console
• Search Engine Roundtable: Google Search Console counting AI Mode clicks, impressions and positions
• Alhena: AI search revenue attribution (referrer และ UTM ของแต่ละ AI)